Advertisements

Bất Thị tập – Cổ Long (Trích đoạn trong Cổ Long Tản Văn Tập)

Trong cuốn Cổ Long Tản Văn Tập – cuốn sách tập hợp các đoạn tản văn của Cổ Long, có một chương gọi là Bất Thị tập, gồm nhừng bài viết tựa đề Bất Thị. Lúc đầu không hề có ý định dịch lại, nhưng càng đọc càng thấy hay, càng cảm thấy muốn chia sẻ cái hay ấy đến mọi người. Đây chỉ là một phần của Bất Thị tập. Heen không dám hứa mình sẽ dịch tiếp nữa hay không. Nếu có dịch tiếp thì sẽ post tiếp trong bài này.

********************

Những điều “Bất Thị” ông từng nói

(Chú thích người dịch: bất thị = không phải)

(I) Không phải hồi thư

1.

Rất nhiều người thích viết thư. Có những chuyện rõ ràng có thể nói minh bạch nhanh gọn qua điện thoại, nhưng họ thà chọn cách viết thư, vì chỉ có viết thư mới có thể nói những điều mà bình thường không thể nói trực tiếp.

Cũng có những người thà chết không chịu viết thư. Rõ ràng là chuyện không cần gấp, thay vì tốn chút bạc lẻ để đi gửi một lá thư biểu đạt điều muốn nói, lại tình nguyện bỏ ra mấy ngàn bạc để gọi điện thoại.

Lại có một loại người càng tuyệt hơn, thư đã viết xong, lại không gửi.

2.

Lá thư không gửi(*), có thật sự là không gửi không?

Không phải.

Lá thư không gửi, thật ra là đã gửi đi rồi. Lúc y viết lá thư ấy chính là đã gửi đi rồi. Bởi vì lá thư này không phải viết cho người khác đọc.

Một con người, trong lúc tâm tình chán nản không vui, trong lúc tình cảm cũng không thể gọi là tình cảm, đều muốn tìm một người tri âm để trút bầu tâm sự. Nhưng người hiểu lòng mình nhất có thể là ai? Nhất thời tìm không ra. Tìm ra rồi, lại không dám mở lời. Thế thì phải làm sao? Chỉ đành đem toàn bộ tình cảm của mình viết ra, viết cho bản thân.

Bởi vậy, lá thư không gửi đi, thật ra là đã gửi rồi.

Vì trong lúc y đang viết lá thư y cũng chính là lúc y đang gửi đi! Gửi cho chính mình.

(Chú thích:

* Trong số báo thứ 12 của Dân Sinh Báo, ngày 6/11/1982, trong chuyên đề “Bất Thị Tập”, Cổ Long có lời mở đầu: “Những bài tạp văn này, tôi viết tặng các bằng hữu của tôi — Nếu một người có thể chia sẻ cảm xúc của mình cùng các bằng hữu của y, dù không có rượu, cũng là điều rất sảng khoái vui vẻ”.)

 

(II) Không phải bi quan

1.

Mỗi người đều có những lúc bất thường. Lúc ấy, mọi thứ đều trở nên bất thường. Ngay cả khi soi gương cũng thắc mắc tại sao lại có cái mũi trên mặt? Tại sao lại bất thường đến thế?

Khi y đau lòng mà chảy nước mũi, y thậm chí oán trách tại sao mình có cái mũi này? Khi y ngửi thấy mùi hương cơ thể của tình nhân, y lại oán trách tại sao mình không có hai cái mũi?

Có những lúc y cảm thấy tất cả mọi thứ trên đời đều bất thường.

Cũng may đây không phải là bi quan.

Bất thường tuyệt đối không phải bi quan. Trong cuộc đời mỗi người đều có khoảng thời gian trở nên bất thường. Nếu một người thề thốt rằng y không như vậy, thì con người này quả là có chút đáng nghi.

— Hắn có phải con người không?

2.

Bi quan là một loại trầm luân cực độ. Cảm giác mà chúng ta nói đến, chính là một trạm dừng chân, một sự nghỉ ngơi rồi tái sinh sau hành trình gian khó vất vả, đem nó viết ra để mang lại cho sinh mệnh một thứ năng lực bình ổn mà cho đến nay con người vẫn chưa thấu hiểu được, sau đó giúp bản thân siêu việt vượt qua cảm giác này.

Cảm giác này, tất nhiên không phải ai cũng thấu hiểu được. Nhưng nếu có người quả quyết đây là cảm giác “bi quan”, cho rằng nó không tốt cho xã hội, thì tôi cảm thấy con người này cũng có chút khả nghi.

 

(III) Không phải khuyến cáo

1.

Có thể cho bằng hữu một chút lời khuyến cáo, thật là một chuyện rất vui mừng.

Khi bằng hữu gặp khó khăn và rất cần sự giúp đỡ của bạn, đương nhiên bạn phải đưa ra vài lời khuyến cáo cho y. Nếu không thì cần bằng hữu để làm gì?

Khi bằng hữu lâm trọng bệnh phải nhập viên, không có tiền làm thủ tục, muốn bạn giúp đỡ. Đương nhiên bạn phải cho y một chút lời khuyên nghiêm túc và đúng đắn.

“Phải bảo trọng cơ thể, chú ý đến dinh dưỡng ăn uống, đừng để sinh bệnh nữa”.

Phải là bằng hữu rất tốt mới đưa ra được những khuyến cáo như thế, tiền có đáng là gì?

Bằng hữu bị rớt xuống biển, đương nhiên bạn phải khuyên y, lần sau đừng để rớt xuống biển nữa.

Khi bạn nói ra những lời khuyên này, đương nhiên là lúc bạn đang đứng trên bờ. Là một người đang lo lắng đau khổ đang đứng trên bờ, trong lòng còn cảm thấy từng cơn đau dóng lên.

Bạn không phải người cứu hộ, cũng không phải quán quân bợi lội, làm sao có thể xuống nước cứu người?

— Có thể đưa ra những lời khuyến cáo như thế cho bằng hữu, bạn nói có đáng vui mừng không?

2.

Tôi không thích tiếp thu những lời khuyến cáo như thế. Thà bị một kẻ không phải bằng hữu dùng cây gậy lớn đập vào đầu, cũng không muốn nghe những lời khuyến cáo như thế.

Tôi chỉ muốn nói, không khoái lạc không phải một loại bệnh chết người, mà chỉ là một quá trình thôi. Trong cuộc đời mỗi người, ai cũng phải trải qua một quá trình như thế.

Sau đó, đột nhiên bạn không còn cảm thấy không khoái lạc nữa, rồi nhìn lại quá trình không khoái lại ấy, chính bản thân bạn cũng không hiểu tại sao chuyện đó trở nên xa vời đến vậy.

 

(IV) Không phải không có

1.

Một kẻ gái gú rượu chè bài bạc, làm chuyện sằng bậy, đế khi hết tiền lại đi mượn bạn, bạn nói “không có”. Có phải không có thật không?

Một cô gái ôn ôn nhu nhu, vừa cười lại không cười, tôi thích nàng, nàng không thích tôi, tôi hẹn nàng đi chơi, hỏi nàng có rảnh không, nàng nói: “không có”. Có phải thật không có không?

Không, không phải không có. Mà là không cao hứng, không hoan hỷ, không khai tâm, không nguyện ý.

2.

Bạn gái giận dỗi bạn, một mình ở nhà ngồi khóc thầm trong một góc tối. Bạn hỏi nàng:  “Có phải em giận tôi không? Có phải có chuyện gì không vui không?”

Nàng nói: “Không có”.

Bạn hỏi tám trăm ba mươi bảy lần, rốt cuộc nàng vẫn trả lời: “Không có”.

Có phải thật không có không?

Không, không phải không có, mà là rất có, không chỉ có một ít.

3.

Vì vậy, ý nghĩa của “không có”, đôi khi chính là “có”. Vì vậy đôi khi lá thư không gửi đi, thực chất là đã gửi rồi.

Dù không có tem, không có hồi thư, nhưng vẫn là đã “gửi đi” rồi. Gửi đi bằng một cách thức vô cùng vi diệu, bằng một loại tâm điện.

Bởi vì, dù người gửi và người nhận không liên hệ gì, nhưng ít ra giữa họ cũng có tâm điện. Nếu giữa người và người có một luồng điện, thì chuyện “có” hay “không có” còn gì quan trọng nữa. Bạn nói xem, có phải vô cùng vi diệu không?

 

(V) Không phải lưỡi đao (*)

1.

Có một ngày, thời tiết âm hàn như lưỡi đao, buổi chiều cùng vài bằng hữu ngồi uống rượu. Sau khi cạn vài ly, tâm sự u uất trỗi dậy trong lòng, rồi đột nhiên nói về nhân sinh. Những đề tài loại này luôn khiến người ta càng phải uống thêm vài ly. Thế là tôi bỗng nổi hứng, dựa vào chủ đề “vinh quang” mà làm nên một bài thơ:

Vương tôn công tử cầu mã khinh,

Mã hậu bộc tòng chúng như vân,

Yên bàng nhất hồ hoa điêu tửu,

Hàng tiền kiệu trung thị mỹ nhân.

(Heen không biết dịch nghĩa thơ, đành để Hán Việt như thế…)

Tôi nói: “Đây thật là chuyện vinh quang biết bao, cái vinh quang ấy lại kỳ vĩ và diễm lệ biết bao”. Mọi người đều đồng ý.

Chỉ đáng tiếc, vinh quang thì không nhất định sẽ khoái lạc.

Người ta thấy y vinh quang khoái hoạt, lại không biết y tâm sự trùng trùng, chán đến nỗi chỉ muốn treo cổ.

Người ta thấy mỹ nhân trong kiệu của y da trắng như ngọc, xinh đẹp tuyệt trần, lại không biết người mà y thương nhớ da diết trong lòng, là một cô gái bình phàm khác.

2.

Đây chính là tình cảm.

Tình cảm của con người tuyệt đối không có một quy luật nhất định nào, cũng không ai có thể khống chế, nhất là chính bản thân càng không thể khống chế.

Bạn không muốn mình nghĩ như vậy, nhưng “nó” cứ phải nghĩ như vậy. Bạn không muốn mình nghĩ đến người ấy, nhưng người ấy cứ xuất hiện từng giây từng phút trong đầu bạn. Cảm giác này tuy không phải lưỡi đao, nhưng lại khiến bạn lòng đau như cắt.

(Chú thích:

* Trong ngôi nhà của Cổ Long ở Thiên Mẫu (một khu vực thuộc Đài Bắc – người dịch) có treo dòng chữ do chính ông viết: “Ác Khẩn Đao Phong” (ác khẩn = nắm chặt – người dịch), và bài “Cổ Long Điểm Trích” của Tiết Khánh Quốc (nhà văn và nhà ẩm thực văn hóa, từng viết thay tác phẩm Lục Tiểu Phụng chi Phụng Phi Cửu Thiên và Bạch Ngọc Điêu Long – người dịch tham khảo nguồn wikipedia), có viết: “Rõ ràng biết mình có bệnh gan, vẫn không ngừng uống rượu… chỉ sợ chính là hành vi “Ác Khẩn Đao Phong”)

 

(VI) Không phải trân quý

Có một ngày, Nghê Khuông hỏi tôi: “Trên thế gian có hai loại chất lỏng trân quý nhất, một loại là rượu, loại còn lại là gì?”

Tôi trả lời: “Là nước”. Nghê Khuông khen ngợi: “Đúng vậy. Tôi từng hỏi qua vô số người, duy nhất chỉ có anh trả lời đúng”.

Thật ra tôi đã sai.

Nước là thứ cần thiết phải có, không thể thiếu. Không có nước, con người sẽ chết, nhưng vẫn không thể dùng từ “trân quý” để hình dung về nước. Cũng giống như nếu có người hỏi: “Thế gian này có hai loại vật chất trân quý nhất, một là kim cương, còn lại là gì?” Tôi tuyệt đối không thể trả lời: “Là gạo”.

Tôi cũng không thể nói với y: “Thứ trân quý nhất không phải kim cương, mà là uranium”.

Bởi vì chúng ta là người, người bình thường, quan điểm bình thường, tình cảm bình thường. Trong lòng chúng ta, khái niệm về “trân quý” và “cần thiết” đều không giống nhau, thậm chí cả “giá trị” cũng không như nhau.

***

Vì vậy tôi nói, câu hỏi mà tôi đã trả lời sai, không phải vì tôi nói sai, mà vì câu hỏi của Nghê Khuông đã sai.

Vì trên thế gian này chỉ có một loại chất lỏng trân quý nhất, chất lỏng đó chính là rượu.

Vì chỉ có rượu mới khiến người ta quên đi những thứ không nên nghĩ tới. Mà bi ai lớn nhất của con người, chính là cứ hay nghĩ tới những điều không nên nghĩ.

Ngoại trừ “chết”, chỉ có rượu mới khiến người ta quên đi những chuyện này.

— Chết, thật trân quý biết bao. Ai cũng chỉ có một lần, không có lần hai.

 

(VII) Không phải tương phùng

1.

Trong “Ly Biệt Câu”, tôi từng viết: “Nếu không có ly biệt, làm sao có tương phùng?”

Tương phùng là một chuyện rất hạnh phúc rất khoái hoạt. Tương phùng cùng bạn bè trước chai rượu, tương phùng với người tình trong mền ấm, tương phùng với bằng hữu lâu ngày không gặp ở một khu phố đông đúc nhộn nhịp mà ở đó không ai quen biết, tương phùng với một người trước đây khinh thường bạn mà giờ đây bạn đã trở nên vinh quang.

Thật là vui mừng, thật là vui mừng.

Vì những tương phùng như thế, dẫu phải ly biệt một chút thì có sao? Ly biệt tám vạn chín ngàn bảy trăm lần thì có sao nào?

2.

Chỉ là một số người vẫn không thích ly biệt, họ thà vĩnh viễn tương phùng cũng không chịu ly biệt.

Cũng may trên thế giới có một số người không cần ly biệt.

Họ vẫn có thể thường tương phùng.

Một số bằng hữu, có thể ngày ngày tương phùng, uống trà bàn chuyện phiếm, bàn chuyện thị phi người khác, bàn chuyện đời tư người khác, cho đến khi nào cảm thấy bản thân vui vẻ hạnh phúc hơn người ta, mới chịu về nhà ngủ.

Có những đôi vợ chồng cũng vậy, ngày ngày đều có thể tương phùng. Buổi sáng chồng đi làm, tối về nhà, vợ giặt giũ nấu cơm chăm sóc con cái. Tuy gặp nhau mỗi ngày nhưng lại không nói với nhau được dăm ba câu.

Loại tương phùng này có thể coi là tương phùng không?

(Chú thích người dịch: tên gốc là “Không phải tương tụ”, nhưng chữ “tương tụ” nghe lạ tai, và có vẻ không ai dùng từ này. Heen có nghĩ đến dịch thành “đoàn tụ”, nhưng không hợp ngữ cảnh một số chỗ. “Tương phùng” có vẻ hợp hơn nhưng trong vài ngữ cảnh cũng hơi kỳ).

 

(VIII) Không phải lãng quên

1.

Vì suy nghĩ một vấn đề mà cả đêm trằn trọc không ngủ được, nửa tỉnh nửa mơ, chỉ có người từng bị mất ngủ mới hiểu được cảm giác đau khổ này, đau khổ hơn rất nhiều so với việc thật sự không ngủ được.

Thật sự không ngủ được, sớm muộn sẽ có lúc ngủ được. Ngược lại, người không biết mình đang tỉnh hay đang ngủ, nằm lăn qua lăn lại trên giường mười mấy tiếng đồng hồ, lúc thức dậy còn mệt hơn lúc chưa ngủ, thế mới gọi là mất ngủ.

Điều chí mạng nhất là, bạn vì một vấn đề mà bị mất ngủ, sau vô số đêm vấn đề vẫn chưa được giải quyết.

Sau đó, bạn thề thốt sẽ không nghĩ đến vấn đề này nữa.

Bạn làm những chuyện mà bạn đang làm thường ngày, kiếm tiền, tiêu tiền, ăn cơm, uống rượu, chơi bời, có khi sẽ đọc vài cuốn sách, có khi uống say quắc cần câu, thế là ngủ say như heo chết.

Cứ như là bạn đã quên sạch hết vấn đề khiến bạn mất ngủ hằng đêm, vì bạn đã tự thề với chính mình, nếu đã nghĩ không thông thì còn nghĩ làm gì?

Nghĩ nữa, bạn sẽ là con heo.

2.

Bạn có thật đã quên đi vấn đề đó không?

Không.

Bạn không nghĩ đến vấn đề đó nữa, chỉ vì bạn đã sớm biết đáp án của nó, chỉ là bạn không chịu thừa nhận mà thôi.

Vì đáp án này vừa hay chạm đến nơi mềm yếu nhất trong tâm khảm của bạn.

 

(IX) Không phải tình yêu

1.

Tình yêu là gì?

Yêu đến sống đến chết, yêu đến thần hồn điên đảo, yêu đến thần tri bất tỉnh, yêu đến nỗi nếu không có anh thì tôi sẽ chết, ngoài anh ra tôi chẳng cần gì, không cần xe hơi, không cần nhà đẹp, không cần danh dự, không cần sự nghiệp, không cần bằng hữu, thậm chí ngay cả phụ mẫu huynh đệ tỷ muội trượng phu nhi tử cũng không cần, thậm chí ngay cả tiền tài châu báu tài sản cũng không cần.

Thậm chí ngay cả tính mạng cũng có thể không cần.

***

Đây có được coi là tình yêu không? Đương nhiên là có. Nếu ngay cả thứ tình cảm này cũng không phải tình yêu, thì tình cảm như thế nào mới gọi là tình yêu?

— Chỉ là, loại tình yêu như vậy có thể duy trì bao lâu?

2.

Một mình bạn đi trên con đường vắng vẻ lúc hoàng hôn, nhìn thấy hai người già, một lão tiên sinh ăn mặc quê mùa, một lão thái thái đang tô son môi. Hai người này không hề nắm tay, cũng không có cử chỉ thân mật, thậm chí có lúc một người đi trước một người đi sau, thậm chí cách xa đến ba bốn chục thước, như là không hề quen biết với nhau.

Nhưng với một kẻ  lịch duyệt giang hồ, từng trải sóng gió tình trường, bạn sẽ hiểu rõ bản chất chuyện này.

***

Đây là chuyện khả ái nhất dễ chịu nhất khiến người ta ngưỡng mộ nhất thế gian.

Đây đương nhiên không còn là tình yêu nữa, mà là hỗn hợp tất cả các loại tình yêu vĩ đại nhất của loài người.

 

(X) Không phải bi ai

1.

Nếu bạn từng một lần thất vọng với một người, nhất định bạn cảm thấy có thể tha thứ.

Thái độ của mỗi người đều như vậy.

Chi đáng tiếc, cảm giác của mỗi người đều đã sai.

Có thể thất vọng một lần, sẽ có khả năng có thêm một trăm lần một ngàn lần thất vọng như thế.

Đây đại khái cũng là một trong những bi ai lớn nhất của loài người.

2.

Thật ra đây cũng không còn gọi là bi ai nữa.

Vì nó đã là một phần của nhân tính.

 

(XI) Không phải bằng hữu

1.

Mọi người đều biết Nghê Khuông là hảo bằng hữu của tôi, hơn nữa còn là huynh trưởng của tôi. Họ đều sai rồi.

Nghê Khuông căn bản không phải bằng hữu, cũng không phải huynh đệ của tôi.

Nghê Khuông chỉ là là một người thân cận nhất thân mật nhất đối xử với tôi tốt nhất. (*)

Đối với tôi mà nói, Nghê Khuông thậm chí không phải một con người.

Vì tôi cảm thấy trên thế gian không thể có một người như Nghê Khuông. Có giết tôi tôi cũng nói vậy.

–Người có thể hy sinh bản thân vì bằng hữu, chắc là cũng có. Nhưng người có thể hạ thấp bản thân vì bằng hữu, trên thế giới vẫn còn loại người như thế sao?

2.

Tôi có một cô bạn gái bé nhỏ. Rất bé nhỏ, rất ngu ngốc, nhưng có một điểm kỳ lạ, cô ấy lại rất am hiểu tình bằng hữu giữa tôi và Nghê Khuông.

Cô ấy học hành không nhiều, nhưng biết một câu nói: đời có một tri kỷ, chết không hối tiếc.

Sau đó, cô ấy nói với tôi: “Đời anh có được một bằng hữu giống như Nghê Khuông, vậy là có thể chết được rồi”.

3.

Vấn đề là, cô ấy có thật muốn tôi chết đi không?

Đáp án là: phải.

Vì chỉ có người chết mới không đi quen với bạn gái khác.

4.

Nguyên nhân là, nữ nhân thà rằng bạn trai của mình chết đi cũng không muốn y quen với bạn gái khác.

(*Chú thích:

Trong “Cổ Long Điểm Trích” của Tiết Quốc Khánh có viết: “Trong số bằng hữu của Cổ Long, người tri tâm nhất chính là nhà văn Hong Kong Nghê Khuông. Sau khi đã có bảy tám phần tửu ý trong giữa đêm khuya, họ thường nói chuyện qua điện thoại đường dài với nhau, kể cho nhau về tâm sự trong lòng”.)

My translations - My works Võ hiệp

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

•Mê Phim Nhật Subteam•

Website chính thức của fanpage Mê Phim Nhật

TYLER - THE WRITER

My first detective book!

Tử Tâm Lang

Cô phương tự thưởng

- Xuy Hoa Tiểu Trúc -

Mộng Ảo Không Hoa

Tùy Phong

"có thể chịu được tình chưa quên, nhưng thương tâm tóc sinh bạc ..."

My Heidi

All around me

Poly's Blog

Đời có ba thứ sướng: Xem Phim, Ngắm Hoa & Bắt Bướm

Khánh Thuận

Tôi thích khám phá và tạo lập

Blue

Forever Young and Wild | To live is to read, to watch, to write, to travel and to learn

không gian đa chiều của [Z]

những câu chuyện của [Z], và thế giới xung quanh

Indie Glory's Blog

Independence in my mind. Freedom in my way of life.

Blog Chuyện Bâng Quơ

Muốn viết truyện hay phải liều viết truyện không hay trước đã.

The Cloud

A CLOSER LOOK AT ME

HOÀNG HẢI ANH blog

Welcome to my life.....

Sơn Phước

Blog của Sơn Phước

•Mê Phim Nhật Subteam•

Website chính thức của fanpage Mê Phim Nhật

TYLER - THE WRITER

My first detective book!

Tử Tâm Lang

Cô phương tự thưởng

- Xuy Hoa Tiểu Trúc -

Mộng Ảo Không Hoa

Tùy Phong

"có thể chịu được tình chưa quên, nhưng thương tâm tóc sinh bạc ..."

My Heidi

All around me

Poly's Blog

Đời có ba thứ sướng: Xem Phim, Ngắm Hoa & Bắt Bướm

Khánh Thuận

Tôi thích khám phá và tạo lập

Blue

Forever Young and Wild | To live is to read, to watch, to write, to travel and to learn

không gian đa chiều của [Z]

những câu chuyện của [Z], và thế giới xung quanh

Indie Glory's Blog

Independence in my mind. Freedom in my way of life.

Blog Chuyện Bâng Quơ

Muốn viết truyện hay phải liều viết truyện không hay trước đã.

The Cloud

A CLOSER LOOK AT ME

HOÀNG HẢI ANH blog

Welcome to my life.....

Sơn Phước

Blog của Sơn Phước

%d bloggers like this: